അഞ്ചുപേര്‍ അറസ്റ്റില്‍; സ്‌ഫോടകവസ്തുക്കള്‍ കണ്ടെത്തിയില്ല; ജാമ്യത്തില്‍ വിട്ടതിലും ചോദ്യങ്ങള്‍ -ബ്രിട്ടന്‍, അമേരിക്ക, ഇറാന്‍ ബന്ധം കൂടുതല്‍ സങ്കീര്‍ണമാകുന്നു
ലണ്ടന്‍: ബ്രിട്ടനിലെ റാഫ് ഫെയര്‍ഫോര്‍ഡ് വ്യോമതാവളത്തിന് സമീപം അഞ്ചുപേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത സംഭവത്തില്‍ ഇറാന്റെ പങ്കാളിത്തത്തിന് 'ശക്തമായ സൂചനകളുണ്ടെന്ന് ' പ്രധാനമന്ത്രി ആന്‍ഡി ബേണ്‍ഹാം വ്യക്തമാക്കിയതോടെ അന്വേഷണം പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക്. എന്നാല്‍ ഇറാന്‍ നേരിട്ട് സംഭവത്തില്‍ ഇടപെട്ടുവെന്നതിന് ബ്രിട്ടീഷ് സര്‍ക്കാര്‍ ഇതുവരെ പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ലാത്ത തെളിവുകള്‍ എന്താണെന്നത് വ്യക്തമല്ല. അന്വേഷണം തുടരുന്നതിനാല്‍ ബേണ്‍ഹാം കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍ ഇപ്പോള്‍ വെളിപ്പെടുത്താനാകില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്‍ ആരോപണം ശക്തമായി നിഷേധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സംഭവത്തിന്റെ ഗൗരവം മനസ്സിലാക്കാന്‍ റാഫ് ഫെയര്‍ഫോര്‍ഡിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനം കൂടി പരിഗണിക്കണം. അമേരിക്കന്‍ സൈനിക പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന ബ്രിട്ടീഷ് വ്യോമതാവളങ്ങളിലൊന്നാണ് ഫെയര്‍ഫോര്‍ഡ്. ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സൈനിക നടപടികളില്‍ അമേരിക്ക ഈ താവളം ഉപയോഗിച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് താവളത്തിന് സമീപം സംശയാസ്പദമായ വാഹനങ്ങളും ആളുകളെയും കണ്ടെത്തുന്നത്. അതിനാല്‍ സാധാരണ സുരക്ഷാ സംഭവമെന്നതിലുപരി, അമേരിക്കബ്രിട്ടന്‍ഇറാന്‍ സംഘര്‍ഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ സംഭവം പരിശോധിക്കപ്പെടുകയാണ്.
സെപ്റ്റംബര്‍ 27ന് പുലര്‍ച്ചെയാണ് റാഫ് ഫെയര്‍ഫോര്‍ഡിന് സമീപത്തെ വെല്‍ഫോര്‍ഡ് പ്രദേശത്ത് മൂന്ന് വാനുകള്‍ സംശയകരമായി കണ്ടെത്തിയത്. പ്രദേശവാസിയുടെ വിവരത്തെ തുടര്‍ന്നാണ് പൊലീസ് നടപടി ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് ഭീകരവിരുദ്ധ പൊലീസ് അഞ്ച് ബ്രിട്ടീഷ് പൗരന്മാരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ഇരുപതുകളുടെ മധ്യത്തിലുള്ള ലണ്ടന്‍ സ്വദേശികളായ ഇവര്‍ക്കെതിരെ സ്‌ഫോടകവസ്തുക്കളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങളും ഭീകരപ്രവര്‍ത്തനത്തിന് തയ്യാറെടുപ്പ് നടത്തിയെന്ന സംശയവും ഉന്നയിച്ചു.
സംഭവത്തില്‍ ആദ്യം ഉയര്‍ന്ന ആശങ്ക വലിയ ആക്രമണത്തിനുള്ള ഒരുക്കമാകാമെന്നതായിരുന്നു. പ്രദേശത്ത് പൊലീസ് നിയന്ത്രണം ഏര്‍പ്പെടുത്തുകയും ബോംബ് നിര്‍വീര്യമാക്കല്‍ സംഘത്തെ വിന്യസിക്കുകയും സമീപത്തെ വീടുകളില്‍നിന്ന് ആളുകളെ ഒഴിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാല്‍ പിന്നീട് മൂന്ന് വാഹനങ്ങളിലും പരിശോധന നടത്തിയപ്പോള്‍ സ്‌ഫോടക ഉപകരണങ്ങളൊന്നും കണ്ടെത്തിയില്ലെന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഭീകരവിരുദ്ധ പൊലീസ് അറിയിച്ചു. വാഹനങ്ങളില്‍ കുറച്ച് പെട്രോള്‍ കണ്ടെത്തിയതായി അധികൃതര്‍ സ്ഥിരീകരിച്ചു.
ഇതാണ് കേസിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വൈരുധ്യം. ഒരു ഭാഗത്ത് ദേശീയസുരക്ഷാ തലത്തില്‍ ഗൗരവത്തോടെ കൈകാര്യം ചെയ്ത സംഭവം; മറുവശത്ത്, ഇതുവരെ സ്‌ഫോടക ഉപകരണം കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. അതിനാല്‍ അഞ്ച് പേരുടെ യഥാര്‍ഥ ഉദ്ദേശ്യം എന്തായിരുന്നു എന്നതാണ് അന്വേഷണത്തിലെ കേന്ദ്രചോദ്യം. താവളത്തെ നിരീക്ഷിക്കാനായിരുന്നോ, ആക്രമണത്തിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പായിരുന്നോ, മറ്റേതെങ്കിലും പ്രവര്‍ത്തനമായിരുന്നോ എന്നതടക്കമുള്ള സാധ്യതകള്‍ പരിശോധിക്കപ്പെടുകയാണ്. വിദേശരാജ്യത്തിനുവേണ്ടി നേരിട്ടോ അറിയാതെയോ പ്രവര്‍ത്തിച്ചവരാണോ എന്നതും അന്വേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
അതിനിടെ അഞ്ച് പേരെയും ജാമ്യത്തില്‍ വിട്ടത് അമേരിക്കയില്‍ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നേടി. അറസ്റ്റിലായവരെ ജാമ്യത്തില്‍ വിട്ടതില്‍ പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്‍ഡ് ട്രംപ് അതിശയം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും താന്‍ അങ്ങനെ ചെയ്യുമായിരുന്നില്ലെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. എന്നാല്‍ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി ബേണ്‍ഹാം തീരുമാനം വിശദീകരിച്ചത് ഇവരെ സ്വതന്ത്രരായല്ല വിട്ടതെന്നും മറിച്ചുള്ള ധാരണ തെറ്റാണെന്നുമായിരുന്നു. കര്‍ശനമായ ജാമ്യവ്യവസ്ഥകള്‍ക്കു കീഴിലാണ് അവര്‍ കഴിയുന്നതെന്നും പൊലീസ് അവരുടെ നീക്കങ്ങളും ബന്ധപ്പെടുന്ന ആളുകളെയും കര്‍ശനമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
നിയമപരമായ നിലപാടില്‍ ഈ വ്യത്യാസം പ്രധാനമാണ്. അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരാള്‍ക്കെതിരെ അന്വേഷണം തുടരുന്നുവെന്നത് മാത്രം കുറ്റം തെളിഞ്ഞുവെന്നര്‍ഥമല്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് പൊലീസ് അന്വേഷണം അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അഞ്ചുപേരും ഇപ്പോഴും അന്വേഷണവിധേയരാണെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ജാമ്യം ലഭിച്ചതും കുറ്റവിമുക്തരായതും ഒരേ കാര്യങ്ങളല്ല.
സംഭവത്തില്‍ ഇറാന്റെ പങ്കാളിത്തം എന്ന സംശയം ഉയരുന്നതിന്റെ പശ്ചാത്തലവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. അമേരിക്കന്‍ സ്‌റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാര്‍ക്കോ റൂബിയോ നേരത്തെ ഈ സംഭവത്തില്‍ ഒരു വിദേശ ശക്തിയുടെ ഇടപെടലുണ്ടാകാമെന്ന സൂചന നല്‍കിയിരുന്നു. വിദേശരാജ്യത്തിനുവേണ്ടി നേരിട്ടോ അറിയാതെയോ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന വ്യക്തികളുടെ സാധ്യത പരിശോധിക്കുന്നതായി ബ്രിട്ടീഷ് അധികൃതരും അറിയിച്ചു. ഇറാനെ കൂടാതെ റഷ്യയുമായോ മറ്റ് അക്രമസംഘങ്ങളുമായോ ബന്ധമുണ്ടോ എന്നതും അന്വേഷണത്തില്‍ പരിശോധിക്കുന്നതായി റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്.
ഇവിടെ 'ഇറാന്റെ പങ്ക്' എന്ന ആരോപണം എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കണമെന്നതാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ബേണ്‍ഹാമിന്റെ 'ശക്തമായ സൂചനകള്‍' എന്ന വാക്കുകള്‍ രാഷ്ട്രീയമായി ശക്തമായ പ്രസ്താവനയാണെങ്കിലും, അത് കോടതിയില്‍ തെളിയിച്ച വസ്തുതയല്ല. അന്വേഷണം പൂര്‍ത്തിയാകാത്ത സാഹചര്യത്തില്‍ ആ സൂചനകള്‍ എന്തെല്ലാമാണെന്ന് പൊതുജനങ്ങള്‍ക്ക് അറിയില്ല. അതിനാല്‍ ഇറാന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിര്‍ദേശം, ഇറാനുമായി ബന്ധമുള്ള വ്യക്തികളിലൂടെ നടത്തിയ പ്രവര്‍ത്തനം, അല്ലെങ്കില്‍ ഇറാന്റെ താല്‍പര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന സ്വതന്ത്ര നീക്കം എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യസ്ത സാധ്യതകള്‍ തമ്മില്‍ വേര്‍തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്.
സംഭവത്തിലെ മറ്റൊരു കൗതുകകരമായ വിവരം അറസ്റ്റിലായവരില്‍ ഒരാള്‍ തന്നെ അടിയന്തര സേവന നമ്പറായ 999ലേക്ക് വിളിച്ചതാണ്. പൊലീസ് അറസ്റ്റിന് മുമ്പ് തന്നെ ഇയാള്‍ അധികൃതരുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായി റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇയാള്‍ വിളിച്ചതെന്നത് കേസിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം മനസ്സിലാക്കുന്നതില്‍ നിര്‍ണായകമായേക്കാം. സ്വയം വിവരം നല്‍കാനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നോ, സംഘത്തിനുള്ളിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തിന്റെ ഫലമായിരുന്നോ, അതോ മറ്റേതെങ്കിലും കാരണമുണ്ടായിരുന്നോ എന്നതില്‍ ഔദ്യോഗിക വ്യക്തത ഇതുവരെ ലഭിച്ചിട്ടില്ല.
ഇത് ബ്രിട്ടന്റെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിനും ഒരു പരീക്ഷണമാണ്. ഒരു വിദേശ ശക്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആക്രമണശ്രമം യാഥാര്‍ഥ്യമാണെങ്കില്‍, പ്രാദേശികതലത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന വ്യക്തികളെ ഉപയോഗിച്ച് തന്ത്രപ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിടുന്ന പുതിയ സുരക്ഷാഭീഷണിയുടെ സൂചനയായിരിക്കും അത്. അതേസമയം, സ്‌ഫോടകവസ്തുക്കള്‍ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലെന്ന വസ്തുതയും അന്വേഷണത്തിന്റെ മറ്റ് സാധ്യതകള്‍ തുറന്നുവെക്കുന്നു.
അമേരിക്കയുമായുള്ള ബ്രിട്ടന്റെ സുരക്ഷാ സഹകരണത്തിനും സംഭവം പ്രാധാന്യമേറെയാണ്. ഫെയര്‍ഫോര്‍ഡ് അമേരിക്കന്‍ സൈനിക പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തന്ത്രപ്രധാന കേന്ദ്രമായതിനാല്‍, ഇവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന ഏത് സുരക്ഷാ സംഭവവും ബ്രിട്ടന്റെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷ മാത്രമല്ല, അമേരിക്കബ്രിട്ടന്‍ പ്രതിരോധബന്ധത്തെയും ബാധിക്കുന്നതാണ്. ബേണ്‍ഹാം അമേരിക്കന്‍ അധികൃതരുമായി അടുത്ത് പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം, ഇറാന്റെ നിഷേധം അന്വേഷണത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. തെളിവുകള്‍ പുറത്തുവിടാതെ ഒരു വിദേശ രാജ്യത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തില്‍ ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കാം. അതിനാല്‍ ബ്രിട്ടീഷ് അന്വേഷണത്തില്‍ ശേഖരിക്കുന്ന ഡിജിറ്റല്‍ തെളിവുകള്‍, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകള്‍, ആശയവിനിമയ രേഖകള്‍, യാത്രാ വിവരങ്ങള്‍, വാഹനങ്ങളുടെ നീക്കങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയവയാണ് ആരോപണത്തിന് ഉറച്ച അടിത്തറ നല്‍കുക.
റാഫ് ഫെയര്‍ഫോര്‍ഡ് സംഭവം അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു വ്യോമതാവളത്തിന് സമീപം നടന്ന സംശയാസ്പദമായ സംഭവമെന്ന പരിധി കടന്നിരിക്കുകയാണ്. ബ്രിട്ടന്റെ ആഭ്യന്തരസുരക്ഷ, അമേരിക്കന്‍ സൈനിക സാന്നിധ്യം, ഇറാനുമായുള്ള സംഘര്‍ഷം, വിദേശരാജ്യങ്ങളുടെ പേരില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന പ്രോക്‌സി ശൃംഖലകളെന്ന ആശങ്ക, ഭീകരവിരുദ്ധ നിയമനടപടികള്‍ എന്നിവയെല്ലാം ഇവിടെ ഒരുമിച്ച് ചേരുന്നു.
അഞ്ചുപേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതും പിന്നീട് കര്‍ശന വ്യവസ്ഥകളോടെ ജാമ്യത്തില്‍ വിട്ടതും, വാഹനങ്ങളില്‍ സ്‌ഫോടകവസ്തുക്കള്‍ കണ്ടെത്താതിരുന്നതും, അതേസമയം ഇറാന്റെ പങ്കാളിത്തത്തിന് ശക്തമായ സൂചനകളുണ്ടെന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ പ്രസ്താവനയും ചേര്‍ന്ന് കേസിനെ കൂടുതല്‍ സങ്കീര്‍ണമാക്കുകയാണ്. നിലവില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ആരോപണങ്ങള്‍ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നതല്ല, മറിച്ച് അവയ്ക്ക് പിന്നിലെ തെളിവുകള്‍ പുറത്തുവരുന്നതാണ്.
അന്വേഷണം മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോള്‍ മൂന്ന് ചോദ്യങ്ങള്‍ക്കാണ് ഉത്തരം ലഭിക്കേണ്ടത്: അഞ്ചുപേരുടെ യഥാര്‍ഥ ലക്ഷ്യം എന്തായിരുന്നു, വിദേശശക്തിയുമായി അവര്‍ക്ക് ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നോ, റാഫ് ഫെയര്‍ഫോര്‍ഡിനെ തന്നെയാണോ ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്നത്? ഈ ചോദ്യങ്ങള്‍ക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഉത്തരങ്ങളായിരിക്കും സംഭവം ഒരു ആസൂത്രിത ഭീകരശ്രമമായിരുന്നോ, വിദേശ ഇടപെടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നീക്കമായിരുന്നോ, അതോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്വഭാവമുള്ള സംഭവമായിരുന്നോ എന്ന് നിര്‍ണയിക്കുക.