അമേരിക്കയുമായി പുതിയ വെടിനിർത്തൽ കരാറിനില്ലെന്ന് വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അറാഖ്ചി; ചർച്ചകൾ നിലച്ചതോടെ സൈനിക നിലപാട് കടുപ്പിച്ച് ടെഹ്രാൻ
ടെഹ്രാൻ: അമേരിക്കയുമായി പുതിയൊരു താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാറിന് ഇറാൻ തയ്യാറല്ലെന്നും യുദ്ധത്തിന് സ്ഥിരമായ അന്ത്യം ഉറപ്പാക്കുന്ന ധാരണയാണ് വേണ്ടതെന്നും വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അറാഖ്ചി. മധ്യസ്ഥർ മുഖേന നടത്തിയ ആശയവിനിമയത്തിൽ ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കിയതായി ഇറാനിയൻ വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഫാർസിനോട് അറാഖ്ചി പറഞ്ഞു. യുദ്ധം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുന്നതല്ല, വീണ്ടും ആവർത്തിക്കാത്ത തരത്തിൽ സംഘർഷത്തിന് ശാശ്വത പരിഹാരമാണ് ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ജൂണിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവച്ച ധാരണയുടെ 60 ദിവസത്തെ കാലാവധി അവസാനിച്ചതോടെ സമാധാനശ്രമങ്ങൾ നിർണായക ഘട്ടത്തിലെത്തി. ധാരണയുടെ പ്രധാന വ്യവസ്ഥകൾ നടപ്പാകാത്തതിനെ തുടർന്ന് കരാർ തകരുകയും ഇരുപക്ഷവും പരസ്പരം വ്യവസ്ഥലംഘനം ആരോപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഓഗസ്റ്റ് 17ന് 60 ദിവസത്തെ സമയപരിധി അവസാനിച്ചിട്ടും ദീർഘകാല സമാധാന ധാരണയിലെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
അമേരിക്ക കൂടുതൽ സമ്മർദം ചെലുത്തി ധാരണയിൽ ഇല്ലാത്ത ഇളവുകൾ നേടിയെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്ന് ഇറാൻ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കറും പ്രധാന ചർച്ചാ പ്രതിനിധിയുമായ മുഹമ്മദ് ബാഖർ ഖാലിബാഫ് ആരോപിച്ചു. അമേരിക്കൻ സമ്മർദം ഒരിക്കലും ധാരണയുടെ ഭാഗമല്ലാത്ത വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് ഇറാനെ നിർബന്ധിതമാക്കില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
അതേസമയം, ഇറാനുമായി നിലവിൽ ചർച്ചകളൊന്നും നടക്കുന്നില്ലെന്നും പുതിയ ചർച്ചകൾക്ക് തീയതി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ലെന്നും അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകൾക്കൊപ്പം തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണവും സംഘർഷത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി തുടരുകയാണ്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ചും അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ കടുത്ത ഭിന്നത തുടരുന്നു. അമേരിക്ക ഉപരോധങ്ങളും തുറമുഖ ഉപരോധവും പിൻവലിക്കണമെന്നതടക്കമുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, ഇറാൻ കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതുവരെ സമ്മർദം തുടരുമെന്ന നിലപാടിലാണ് വാഷിങ്ടൺ.
ഖത്തറും പാകിസ്താനും മധ്യസ്ഥശ്രമങ്ങളിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അറാഖ്ചി പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ചർച്ചകൾക്ക് കാര്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടാകാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ഇറാൻ സൈനിക നിലപാട് കൂടുതൽ കടുപ്പിക്കുകയാണെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും പുറത്തുവന്നു. ഒരു മുതിർന്ന ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ രാജ്യം 'പൂർണമായും ആക്രമണാത്മക' സൈനിക നിലപാടിലേക്ക് മാറുകയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
യുദ്ധം നീളുമോ, നയതന്ത്രത്തിന് വഴിയുണ്ടാകുമോ?
വെടിനിർത്തൽ നീട്ടുന്നതിനുപകരം സ്ഥിരമായ രാഷ്ട്രീയ ധാരണയാണ് ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ സമ്മർദവും ഹോർമുസ് പ്രതിസന്ധിയും ഉപരോധങ്ങളും ആണവപ്രശ്നവും ഒരേസമയം പരിഹരിക്കേണ്ട സാഹചര്യം നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ ചർച്ചകൾക്ക് മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളി വലുതാണ്. സംഘർഷം നീണ്ടാൽ എണ്ണവിലയിലും ആഗോള ചരക്കുഗതാഗതത്തിലും കൂടുതൽ പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതയും നിലനിൽക്കുന്നു. ഓഗസ്റ്റ് 18ന് ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില മൂന്ന് ആഴ്ചയ്ക്കിടയിലെ ഉയർന്ന നിലയിലെത്തിയത് വിപണിയിലെ ആശങ്കയുടെ സൂചനയാണ്.
അതിനാൽ, താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തലിൽ നിന്ന് സ്ഥിരമായ സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള വഴിയൊരുക്കാൻ അമേരിക്കയും ഇറാനും വീണ്ടും നയതന്ത്രപാതയിലേക്ക് മടങ്ങുമോ എന്നതാണ് മധ്യപൂർവേഷ്യയുടെ അടുത്ത നിർണായക ചോദ്യം.