ഷെന്ഷെന്: അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ്, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിന്പിങ്, റഷ്യന് പ്രസിഡന്റ് വ്ളാദിമിര് പുടിന് എന്നിവര് പങ്കെടുത്ത ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ ത്രികക്ഷി ഉച്ചകോടിയില് സംയുക്ത സമാധാന പ്രഖ്യാപനം അംഗീകരിച്ചു. അന്താരാഷ്ട്ര സുരക്ഷ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പരിഷ്കാരം, ഊര്ജ സഹകരണം, ആണവായുധ ഭീഷണി കുറയ്ക്കല് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളില് മൂന്നു രാജ്യങ്ങളുടെയും പൊതുനിലപാടുകള് വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ് പ്രഖ്യാപനം.
വ്യാഴാഴ്ച ചൈനയിലെ ഷെന്ഷെനിലുള്ള കൈലിന് വില്ലയില് നടന്ന അടച്ചിട്ട യോഗം ഏകദേശം ഒരു മണിക്കൂര് 20 മിനിറ്റ് നീണ്ടു. ലോകത്തെ മൂന്ന് പ്രധാന ശക്തികളുടെ നേതാക്കള് ഒരുമിച്ചുള്ള ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയാണിതെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ട്രംപ്, തങ്ങള് ചരിത്രം സൃഷ്ടിക്കുകയാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
യുക്രെയ്ന് യുദ്ധം അഞ്ചാം വര്ഷത്തിലേക്ക് കടക്കാനിരിക്കെയും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്ഷങ്ങള് ആഗോള സാമ്പത്തിക രംഗത്തെ ബാധിക്കുമ്പോഴുമാണ് നിര്ണായകമായ ഈ കൂടിക്കാഴ്ച നടന്നത്. ലോകസമാധാനവും സ്ഥിരതയും സംയുക്തമായി സംരക്ഷിക്കാന് മൂന്നു രാജ്യങ്ങളും മുന്നിട്ടിറങ്ങണമെന്ന് ഷി ജിന്പിങ് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
യുക്രെയ്ന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള പ്രാദേശിക സംഘര്ഷങ്ങള് പരിഹരിക്കുന്നതില് മൂന്ന് രാജ്യങ്ങള്ക്കും പൊതുതാത്പര്യമുണ്ടെന്ന് പുടിന് പറഞ്ഞു. അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനവും സുരക്ഷയും നിലനിര്ത്തുന്നതില് മൂന്നു രാജ്യങ്ങള്ക്കും സംയുക്ത ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്ത്തു.
ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ, ഊര്ജസുരക്ഷ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും അടച്ചിട്ട ചര്ച്ചകളില് ഉള്പ്പെടുമെന്ന് പുടിന് വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്, യുക്രെയ്ന് സംഘര്ഷങ്ങള് ആഗോള എണ്ണവിതരണത്തെയും ഊര്ജവിപണിയെയും ബാധിച്ച സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിഷയങ്ങള്ക്ക് പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചത്.
റഷ്യന് വാര്ത്താ ഏജന്സിയായ ടാസ് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച് ആമുഖവും നാല് പ്രധാന ഖണ്ഡികകളുമടങ്ങുന്നതാണ് സംയുക്ത സമാധാന പ്രഖ്യാപനം. അന്താരാഷ്ട്ര സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളില് മൂന്നു നേതാക്കളുടെയും പൊതുനിലപാടുകളാണ് ഇതില് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ആഗോള വെല്ലുവിളികളെ ഫലപ്രദമായി നേരിടാന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രവര്ത്തനശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത പ്രഖ്യാപനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. രക്ഷാസമിതിയിലെ സ്ഥിരാംഗങ്ങളായ അമേരിക്ക, റഷ്യ, ചൈന എന്നീ രാജ്യങ്ങള് അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനവും സുരക്ഷയും നിലനിര്ത്തുകയെന്ന യു എന്നിന്റെ അടിസ്ഥാന ദൗത്യത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത ആവര്ത്തിച്ചു.
മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളും പെട്രോളിയം ഉത്പന്നങ്ങളുടെ ഉത്പാദനവും വിതരണവും വിപുലീകരിക്കണമെന്ന നിര്ദേശമാണ് രണ്ടാം ഖണ്ഡികയിലുള്ളത്. ഇതിലൂടെ ലോകത്തെ വിവിധ രാജ്യങ്ങള്ക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രഖ്യാപനത്തിലെ നിലപാട്.
രാജ്യങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധികള്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപ്രകാരം ലഭിക്കുന്ന പരിരക്ഷ മാനിക്കണമെന്ന് മൂന്നാം ഖണ്ഡിക വ്യക്തമാക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനല് കോടതി (ഐ സി സി) ഉള്പ്പെടെയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങള് തങ്ങളുടെ അധികാരപരിധി ലംഘിക്കുകയോ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യരുതെന്നും പ്രഖ്യാപനത്തില് പറയുന്നു.
ആണവയുദ്ധത്തില് വിജയികളുണ്ടാകില്ലെന്നും അത്തരമൊരു യുദ്ധം ഒരിക്കലും ഉണ്ടാകാന് പാടില്ലെന്നുമുള്ള നിലപാട് മൂന്നു രാജ്യങ്ങളും ആവര്ത്തിച്ചു. ആണവായുധങ്ങളുടെ വ്യാപനം തടയുന്നതിനും ആണവയുദ്ധ സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനും തുടര്ചര്ച്ചകള് നടത്താനും ധാരണയായി.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മൂന്ന് ആണവശക്തികളായ അമേരിക്ക, റഷ്യ, ചൈന എന്നിവര്ക്ക് ആണവായുധങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും അവ പ്രയോഗിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ചര്ച്ച ചെയ്യാന് സവിശേഷമായ ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞു.
ത്രികക്ഷി ഉച്ചകോടിയുടെ പ്രധാന അജന്ഡയെക്കുറിച്ച് വാഷിങ്ടണ്, ബീജിങ്, മോസ്കോ എന്നിവ വ്യത്യസ്ത വിശദീകരണങ്ങളാണ് നേരത്തേ നല്കിയിരുന്നത്. യുക്രെയ്ന് യുദ്ധം ചര്ച്ചയില് ഉള്പ്പെടില്ലെന്ന സൂചന ആദ്യം അമേരിക്ക നല്കിയിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് വിഷയം ചര്ച്ച ചെയ്യുമെന്ന് ട്രംപ് സ്ഥിരീകരിച്ചു.
റഷ്യയുമായുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില് സഹായിക്കാന് അമേരിക്കയും ചൈനയും താത്പര്യപ്പെടുന്നതായി ഷിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയില് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. എന്നാല് യുക്രെയ്ന് സംഘര്ഷം പരിഹരിക്കേണ്ടത് ചൈനയുടെ ഉത്തരവാദിത്വമല്ലെന്നാണ് ബീജിങ്ങിന്റെ നിലപാട്.
ആണവായുധ നിരായുധീകരണവും ഇറാന് യുദ്ധവും ചര്ച്ച ചെയ്യാന് അമേരിക്ക താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഫെബ്രുവരിയില് അമേരിക്കയും റഷ്യയും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷി ആണവായുധ നിയന്ത്രണ കരാര് കാലാവധി അവസാനിച്ചതോടെ ആണവായുധ നിയന്ത്രണ വിഷയം കൂടുതല് പ്രാധാന്യം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്കയും റഷ്യയും തങ്ങളുടെ വലിയ ആണവായുധ ശേഖരം ആദ്യം കുറയ്ക്കണമെന്നാണ് ചൈനയുടെ ദീര്ഘകാല നിലപാട്. താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ ആണവായുധ ശേഖരമുള്ള ചൈന അതിനുശേഷം മാത്രമേ സ്വന്തം ആയുധശേഖരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്ച്ചകള്ക്ക് തയ്യാറാകൂവെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ത്രികക്ഷി ഉച്ചകോടിക്ക് മുന്നോടിയായി ട്രംപും പുടിനും പ്രത്യേക കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. 2025 ഓഗസ്റ്റിനുശേഷം ഇരുവരും നേരിട്ട് നടത്തുന്ന ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയാണിത്. പുടിനെ തന്റെ സുഹൃത്തെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ട്രംപിനോട് ഇംഗ്ലീഷില് 'കണ്ടുമുട്ടിയതില് സന്തോഷം' എന്നായിരുന്നു പുടിന്റെ പ്രതികരണം.
തുടര്ന്ന് ഷി ജിന്പിങ്ങുമായി ട്രംപ് പ്രത്യേക കൂടിക്കാഴ്ചയും നടത്തി. ഈ വര്ഷം ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള മൂന്നാമത്തെ കൂടിക്കാഴ്ചയാണിത്. അമേരിക്കയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സവിശേഷമാണെന്ന് ട്രംപ് വിശേഷിപ്പിച്ചു.
ബുധനാഴ്ച ഷി ജിന്പിങ്ങും പുടിനും തമ്മിലും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിരുന്നു. ഇരുവരും തമ്മിലുള്ള അമ്പതാമത്തെ കൂടിക്കാഴ്ചയാണിതെന്ന് ഷി വിശേഷിപ്പിച്ചു.
ഉച്ചകോടിക്ക് മുന്നോടിയായി ഷെന്ഷെന് വിമാനത്താവളത്തില് ട്രംപിന് ഷി ജിന്പിങ് നേരിട്ടെത്തി സ്വീകരണം നല്കിയത് നയതന്ത്ര രംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയമായി. പതിവ് നയതന്ത്ര മര്യാദകളില്നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഷി നേരിട്ടെത്തിയതും ഇരുനേതാക്കളും ആലിംഗനം ചെയ്തതും ശ്രദ്ധ നേടി. ചുവന്ന പരവതാനി വിരിച്ചുള്ള സ്വീകരണവും കുട്ടികളുടെ ആഹ്ലാദപ്രകടനവും വ്യോമസേനയുടെ വിമാന അഭ്യാസപ്രകടനവും ചടങ്ങിന് മാറ്റുകൂട്ടി.
സെപ്റ്റംബറില് ജോയിന്റ് ബേസ് ആന്ഡ്രൂസില് ഷിക്ക് ട്രംപ് നല്കിയ സ്വീകരണത്തിന് സമാനമായിരുന്നു ഈ നീക്കം. തങ്ങള്ക്കിടയില് സൗഹൃദവും പരസ്പര ബഹുമാനവുമുണ്ടെന്ന് ട്രംപ് ഫോക്സ് ന്യൂസിനോട് പറഞ്ഞു.
അതേസമയം, ശക്തരായ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങള് ലോകത്തെ സ്വാധീനമേഖലകളായി വിഭജിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന ആശങ്കയും ഉച്ചകോടി ഉയര്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. അത്തരമൊരു നീക്കം യുക്രെയ്ന് ഉള്പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളില് അവയുടെ പങ്കാളിത്തം ഇല്ലാതാക്കാന് ഇടയാക്കുമെന്ന വിമര്ശനവുമുണ്ട്.
ജപ്പാന് പ്രധാനമന്ത്രി തകൈച്ചി ബുധനാഴ്ച പുടിനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായി ടോക്കിയോ അറിയിച്ചു. വ്യാഴാഴ്ച ചൈനയുമായി ക്രിയാത്മകവും സുസ്ഥിരവുമായ ബന്ധമാണ് ജപ്പാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്ന് അവര് വ്യക്തമാക്കി. എന്നാല് ഷി ജിന്പിങ്ങുമായി പ്രത്യേക കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താന് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് ജാപ്പനീസ് മാധ്യമങ്ങള് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു.
ഏഷ്യപസഫിക് സാമ്പത്തിക സഹകരണ (എപെക്) ഉച്ചകോടിയുടെ ഭാഗമായാണ് ഷെന്ഷെനില് നേതാക്കളുടെ കൂടിക്കാഴ്ചകള് നടന്നത്.
