മസ്കത്ത്: പശ്ചിമേഷ്യയിലെ കടുത്ത സംഘര്ഷ സാഹചര്യത്തിനിടെ നിര്ണായക നീക്കമായി ഇറാനും ഒമാനും ഹോര്മുസ് കടലിടുക്കിനെ സംബന്ധിച്ച് സംയുക്ത നിലപാട് പ്രഖ്യാപിച്ചു. മസ്കത്തില് നടന്ന ഉന്നതതല ചര്ച്ചകള്ക്ക് പിന്നാലെ ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാര് ചേര്ന്ന് 'അടുത്തവര്ക്കു മുന്ഗണന' എന്ന നയം മുന്നോട്ടുവെച്ചുകൊണ്ട് നിലവിലെ 'ഡ്യൂവല് ബ്ലോക്കേഡ്' ശമിപ്പിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നതായി വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അറഘ്ചിയും ഒമാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ബദര് അല്ബുസൈദിയും പുറത്തിറക്കിയ സംയുക്ത പ്രസ്താവനയില് മേഖലയ്ക്കു പുറത്തുള്ള ശക്തികളുടെ ഇടപെടല് ഒഴിവാക്കി പ്രശ്നപരിഹാരം തേടണമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഏപ്രില് 13 മുതല് ഇറാനിയന് തുറമുഖങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് യു എസ് നേവി ആരംഭിച്ച പ്രതിരോധ നടപടികള്ക്ക് എതിരായ നിലപാടായാണ് ഈ നീക്കം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും വിഷയമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പുതിയ 'നാവിഗേഷന് സംവിധാനം' രൂപപ്പെടുത്താനാണ് ശ്രമം.
പരമ്പരാഗതമായി നിഷ്പക്ഷ ഇടനിലക്കാരനായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒമാന് ഇപ്പോള് നിലപാട് ശക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. സമാധാനപരമായി കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കണമെന്ന് ആവര്ത്തിച്ചെങ്കിലും യുദ്ധം ഇറാന്റെ സൃഷ്ടിയല്ലെന്നും സൈനിക സമ്മര്ദ്ദത്തിനുപകരം പ്രായോഗിക പരിഹാരങ്ങളാണ് ദീര്ഘകാല നാവിഗേഷന് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ആവശ്യമായതെന്നും ഒമാന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി.
അതേസമയം, വിപണികള് സൂക്ഷ്മമായ ആശാവഹ നിലപാടാണ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്. ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില ബാരലിന് 107.49 ഡോളര് നിരക്കില് അനിശ്ചിതത്വം തുടരുന്നു. പുതിയ ഒമാന്- ഇറാന് ധാരണയെ അമേരിക്ക അംഗീകരിക്കുമോ അല്ലെങ്കില് നാവിക നിയന്ത്രണങ്ങള് തുടരുമോ എന്നതിലാണ് വ്യാപാരികളുടെ ശ്രദ്ധ.
മറ്റൊരു വശത്ത്, ഇറാന് പാര്ലമെന്റ് സ്പീക്കര് മുഹമ്മദ് ബഗര് ഗാലിബാഫ് രാജ്യത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രധാന ശേഷികള് ഇപ്പോഴും പൂര്ണമായി ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിച്ച് സംഘര്ഷം കൂടുതല് വഷളാകാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി.
ഹോര്മുസ് കടലിടുക്ക്, ബാബ് എല്-മന്ഡെബ് കടലിടുക്ക്, പ്രാദേശിക പൈപ്പ്ലൈന് ശൃംഖലകള് എന്നിവയാണ് ഇറാന്റെ പ്രധാന തന്ത്രപ്രധാന കരുത്തുകളായി അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.
അമേരിക്കന് ജനങ്ങളോടുള്ള പരാമര്ശത്തില്, വേനല്ക്കാല അവധിക്കാലത്ത് ഇന്ധന ആവശ്യകത ഉയരുന്ന സാഹചര്യത്തില് ഇറാനിയന് തുറമുഖങ്ങളിലെ ഉപരോധം നീക്കിയില്ലെങ്കില് ഇന്ധനവില കുത്തനെ ഉയരുമെന്നും അത് 'ഭീകര അനുഭവമായി' മാറുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. വാഷിംഗ്ടണ് എല്ലാ നിയന്ത്രണവും കൈവശമുണ്ടെന്ന് പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവര് കളിക്കുന്നത് ശൂന്യമായ പാക്കറ്റുമായാണെന്നും അദ്ദേഹം പരാമര്ശം നടത്തി.