ദോഹ/ ടെഹ്റാന്‍: അമേരിക്കയുമായുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് ഖത്തര്‍ മുന്നോട്ടുവച്ച സമാധാന നിര്‍ദേശം ഇറാന്‍ തള്ളി. എട്ടുമാസമായി തുടരുന്ന സംഘര്‍ഷത്തിന് പരിഹാരം കാണാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങള്‍ അനിശ്ചിതത്വത്തിലായിരിക്കെയാണ് ഇറാന്റെ തീരുമാനം. അതേസമയം, ഇറാനെതിരെ ഈയാഴ്ച വീണ്ടും ആക്രമണം നടത്താനുള്ള സാധ്യത ഇസ്രയേല്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിന്‍ നെതന്യാഹു തള്ളിക്കളഞ്ഞിട്ടില്ല.
ഒക്ടോബര്‍ 25 ഞായറാഴ്ച ഇറാന്‍ പ്രതിനിധികള്‍ക്ക് ഖത്തര്‍ സമര്‍പ്പിച്ച കരട് നിര്‍ദേശത്തില്‍ അംഗീകരിക്കാനാവാത്ത വ്യവസ്ഥകളാണുള്ളതെന്ന് ഇറാന്റെ മുതിര്‍ന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ഉദ്ധരിച്ച് റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തു. ദോഹ മുന്നോട്ടുവച്ചത് യഥാര്‍ഥ സമാധാന വാഗ്ദാനമായി കണക്കാക്കാനാകാത്ത നിര്‍ദേശങ്ങളാണെന്നും ഇറാന്‍ വ്യക്തമാക്കി.
ആണവ വിഷയത്തില്‍ നിലപാടില്‍ മാറ്റം വരുത്താനും ഇറാന്‍ തയ്യാറല്ല. വാഷിംഗ്ടണുമായുള്ള ധാരണയിലെത്തുന്നതിന് പ്രധാന തടസ്സങ്ങളിലൊന്നായി തുടരുന്നത് ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയാണ്.
ഇറാന്റെ ആശങ്കകളും അമേരിക്കയുടെ ആവശ്യങ്ങളും പരിഹരിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഖത്തര്‍ മധ്യസ്ഥര്‍ ടെഹ്റാനില്‍ നടത്തിയ ചര്‍ച്ചയ്ക്കു പിന്നാലെയാണ് നിര്‍ദേശം തള്ളിയത്.
ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി ദിവസേന നടപ്പാക്കേണ്ട നടപടികളും വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ ഉറപ്പുകളും ഉള്‍പ്പെടുന്നതാണ് ഖത്തര്‍ മുന്നോട്ടുവച്ച നിര്‍ദേശമെന്നാണ് റിപ്പോര്‍ട്ട്. എന്നാല്‍ വാഷിംഗ്ടണ്‍ അനിവാര്യമെന്ന് കരുതുന്ന വ്യവസ്ഥകളില്‍ ചര്‍ച്ചയ്ക്ക് ഇറാന്‍ തയ്യാറാകുമോ എന്നത് വ്യക്തമല്ല.
ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതി ചര്‍ച്ചകളുടെ തുടക്കം മുതല്‍ പരിഗണിക്കണമെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ ആവശ്യം. എന്നാല്‍ ഇറാന്റെ തുറമുഖങ്ങള്‍ക്കെതിരായ ഉപരോധം പിന്‍വലിക്കുകയും ഇറാനിയന്‍ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കുമേലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങള്‍ നീക്കുകയും വേണമെന്നാണ് ടെഹ്റാന്റെ നിലപാട്.
തങ്ങളുടെ ആണവ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടിയുള്ളതാണെന്നാണ് ഇറാന്‍ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നത്.
ജൂണില്‍ രൂപപ്പെട്ട ഇടക്കാല ധാരണ തകര്‍ന്നതിനു പിന്നാലെ നയതന്ത്ര ചര്‍ച്ചകള്‍ പുന:രാരംഭിക്കാന്‍ ഇരുരാജ്യങ്ങളും നടത്തിയ ശ്രമങ്ങള്‍ കാര്യമായ പുരോഗതിയിലെത്തിയിട്ടില്ല. ഖത്തറും പാകിസ്ഥാനും ഭിന്നതകള്‍ പരിഹരിക്കാന്‍ മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങള്‍ തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഏറ്റവും പുതിയ നിര്‍ദേശം ഇറാന്‍ തള്ളിയത് ഉടന്‍ ധാരണയിലെത്താനുള്ള സാധ്യതകള്‍ക്ക് തിരിച്ചടിയായിരിക്കുകയാണ്.
നയതന്ത്ര ചര്‍ച്ചകള്‍ വഴിമുട്ടിയതോടെ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനെതിരെ വീണ്ടും ആക്രമണം നടത്തുമോയെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാണ്. ഇറാന്‍ ഉയര്‍ത്തുന്നുവെന്ന് താന്‍ വിശേഷിപ്പിച്ച 'നിലനില്‍പ്പിനുതന്നെ ഭീഷണിയായ അപകടം' ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനായി അമേരിക്കന്‍ പ്രസിഡന്റ് [`ണള്‍ഡ് ട്രംപുമായി ചേര്‍ന്ന് പ്രവര്‍ത്തിക്കുമെന്ന് നെതന്യാഹു ബുധനാഴ്ച വ്യക്തമാക്കി.
ഇസ്രയേലില്‍ പുതിയ സര്‍ക്കാര്‍ രൂപീകരണ ചര്‍ച്ചകള്‍ ആരംഭിച്ച പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ പ്രസ്താവന. 85 ശതമാനം വോട്ടുകള്‍ എണ്ണിക്കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ഭരിക്കാനുള്ള ഭൂരിപക്ഷമില്ലെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സഖ്യം ഏറ്റവും വലിയ മുന്നണിയായി ഉയര്‍ന്നതായാണ് റിപ്പോര്‍ട്ട്.
നെതന്യാഹുവിന്റെ പ്രധാന എതിരാളിയായ ഗാദി ഐസന്‍കോട്ടും ഇറാനെതിരെ ആക്രമണം നടത്തുന്നതിനെയും സാമ്പത്തിക സമ്മര്‍ദം ശക്തമാക്കുന്നതിനെയും പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്.
സംഘര്‍ഷം ഇറാനും ഇസ്രയേലും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പല്‍ ഗതാഗതത്തിന് നിര്‍ണായകമായ ബാബ് അല്‍ മന്ദബ് കടലിടുക്കിനു സമീപം ഇറാന്‍ അനുകൂല ഹൂതി വിഭാഗവും സൗദി പിന്തുണയുള്ള സേനകളും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം രൂക്ഷമായതായി റിപ്പോര്‍ട്ടുകളുണ്ട്.
ഫ്രഞ്ച് വാര്‍ത്താ ഏജന്‍സിയായ എ എഫ് പിയുടെ റിപ്പോര്‍ട്ട് പ്രകാരം തിങ്കളാഴ്ച മുതല്‍ നടന്ന ഏറ്റുമുട്ടലുകളില്‍ ഏകദേശം 100 പേര്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇതില്‍ 63 ഹൂതികളും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള യെമന്‍ സര്‍ക്കാരിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സേനയിലെ 34 അംഗങ്ങളും ഉള്‍പ്പെടുന്നു.
ചെങ്കടലിനെയും ഏദന്‍ ഉള്‍ക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബാബ് അല്‍ മന്ദബ് കടലിടുക്കിനടുത്തുള്ള സംഘര്‍ഷം ആഗോള ചരക്കുനീക്കത്തിനും ഊര്‍ജവിതരണത്തിനും കൂടുതല്‍ ഭീഷണിയാകുമെന്ന ആശങ്കയുണ്ട്.
പേര്‍ഷ്യന്‍ ഗള്‍ഫ് മേഖലയില്‍ ഇസ്രയേല്‍ പ്രേരിതമായി ഏതെങ്കിലും ആക്രമണം ഉണ്ടായാല്‍ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണികളില്‍ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം വിനാശകരമായിരിക്കുമെന്ന് ഇറാന്‍ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്‍ഷം നീണ്ടുനില്‍ക്കുകയും സമാധാന ചര്‍ച്ചകള്‍ പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്താല്‍ എണ്ണവില, അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പല്‍ ഗതാഗതം, ആഗോള സാമ്പത്തിക വിപണികള്‍ എന്നിവയില്‍ കൂടുതല്‍ അനിശ്ചിതത്വം ഉണ്ടാകുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്.