വാഷിങ്ടൺ: ഇറാന്റെ സൈനിക ശേഷിയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അമേരിക്ക സാമ്പത്തിക ഉപരോധം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നു. ഇറാന്റെ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിനുവേണ്ടി ( MODAFL ) ആയുധങ്ങളും ആയുധ ഘടകങ്ങളും സംഭരിക്കുന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന 10 വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമെതിരെയാണ് യുഎസ് ട്രഷറി വകുപ്പ് പുതിയ ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ഇറാൻ, ഹോങ്കോങ്, പാകിസ്താൻ എന്നിവിടങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരാണ് നടപടിയുടെ പരിധിയിൽ.
ഇറാന്റെ ആയുധ ഗവേഷണം, ഉൽപ്പാദനം, സംഭരണം എന്നിവയുടെ ചുമതലയുള്ള പ്രധാന സംവിധാനമാണ് MODAFL. ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും ആളില്ലാ വിമാനങ്ങളും (UAV) വികസിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടവും ഇതിന് കീഴിലാണ്. അതിനാൽ സൈനിക വിതരണശൃംഖലയെ നേരിട്ട് ലക്ഷ്യമിടുന്ന പുതിയ നടപടി ഇറാന്റെ ആയുധ പുനർനിർമാണ ശേഷിക്ക് സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള അമേരിക്കൻ തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ട്രഷറി സെക്രട്ടറി സ്കോട്ട് ബെസന്റ് പ്രഖ്യാപിച്ച 'Operation Economic Outcast' വഴി ഇറാന്റെ എണ്ണവ്യാപാരം, ഉപരോധം മറികടക്കാനുള്ള ശൃംഖലകൾ, അനധികൃത സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ എന്നിവ ലക്ഷ്യമിടുന്നതായി അമേരിക്ക വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാന്റെ സൈനിക സംവിധാനത്തിന് സാമ്പത്തികമോ സാങ്കേതികമോ ആയ പിന്തുണ നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെ കണ്ടെത്തി ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
സാമ്പത്തിക സമ്മർദം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കും?
പുതിയ ഉപരോധത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രാധാന്യം പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ വ്യക്തികളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഇറാനുമായി ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്ന മറ്റ് കമ്പനികൾക്കും അമേരിക്കയുടെ സാമ്പത്തിക സംവിധാനത്തിൽനിന്ന് പുറത്താകാനുള്ള സാധ്യത മുന്നറിയിപ്പായി നൽകുകയാണ് വാഷിങ്ടൺ. ഇറാനുവേണ്ടി പണമിടപാട്, കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ, ഉപരോധം മറികടക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്കെതിരെ രണ്ടാംഘട്ട ഉപരോധം പ്രയോഗിക്കുമെന്നും യുഎസ് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇതിലൂടെ ഇറാന്റെ സൈനിക വിതരണശൃംഖലയിലെ ഇടനിലക്കാരെയും സാമ്പത്തിക ചാനലുകളെയും സമ്മർദത്തിലാക്കാനാണ് ശ്രമം. പ്രത്യേകിച്ച് മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളിലൂടെ നടക്കുന്ന ഇടപാടുകൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും വിതരണശൃംഖലയുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് തന്ത്രം.
നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഇടയിൽ പുതിയ സമ്മർദം
ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം അനിശ്ചിതമായി തുടരുന്നതിനിടെയാണ് പുതിയ നടപടി. ഒരുവശത്ത് നയതന്ത്ര സാധ്യതകൾ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ മറുവശത്ത് ഉപരോധം ശക്തമാക്കുന്നത് ഇറാനുമേൽ പരമാവധി സാമ്പത്തിക സമ്മർദം തുടരാനുള്ള ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ സമീപനമാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
അതേസമയം, ഉപരോധങ്ങൾ ഇറാന്റെ ആയുധവാങ്ങലും സൈനിക വിതരണശൃംഖലയും എത്രത്തോളം തടസ്സപ്പെടുത്തുമെന്നത് പ്രായോഗികമായി വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഇറാന്റെ സൈനിക സംവിധാനങ്ങൾ വർഷങ്ങളായി ഉപരോധ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ പരമ്പരാഗത വ്യാപാര ചാനലുകൾക്ക് പകരം മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളിലൂടെയും സങ്കീർണമായ സാമ്പത്തിക ശൃംഖലകളിലൂടെയും ഇടപാടുകൾ നടത്താനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ഇതിനകം രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
അതിനാൽ പുതിയ ഉപരോധത്തിന്റെ ഫലം ഉടൻ സൈനിക ശേഷിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുമോ എന്നതിനേക്കാൾ, ഇറാന്റെ ആയുധ പദ്ധതികളുടെ ധനസഹായം, സാങ്കേതികവിദ്യ ലഭ്യത, അന്താരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ എന്നിവയിൽ ദീർഘകാല സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കാനാകുമോ എന്നതായിരിക്കും പ്രധാന പരീക്ഷണം.
ചുരുക്കത്തിൽ, പുതിയ ഉപരോധം ഇറാനെതിരായ അമേരിക്കൻ 'സാമ്പത്തിക സമ്മർദ' നയത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ്. സൈനിക വിതരണശൃംഖല, സാമ്പത്തിക ഇടനിലക്കാർ, മൂന്നാം രാജ്യങ്ങളിലെ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയെ ഒരേസമയം ലക്ഷ്യമിടുന്നതിലൂടെ ഇറാന്റെ ആയുധ പദ്ധതികളുടെ പുനർനിർമാണ ചെലവ് വർധിപ്പിക്കുകയാണ് വാഷിങ്ടണിന്റെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ഇതോടൊപ്പം നയതന്ത്ര സാധ്യതകൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുമോ എന്നതും തുടർ സംഭവവികാസങ്ങളിൽ നിർണായകമാകും.
ഇറാന്റെ സൈനിക വിതരണശൃംഖലയെ ലക്ഷ്യമിട്ട് അമേരിക്കൻ ഉപരോധം; സമ്മർദം കടുപ്പിച്ച് ട്രംപ് ഭരണകൂടം
