ലഖ്നൗ : ഉത്തർപ്രദേശിലെ ലഖ്നൗവിൽ കോച്ചിങ് സെന്റർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന കെട്ടിടത്തിലുണ്ടായ വൻ തീപിടിത്തത്തിൽ 15 പേർ മരിക്കുകയും ഒൻപത് പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്ത സംഭവത്തിൽ ഗുരുതര നിയമലംഘനങ്ങളും സുരക്ഷാ വീഴ്ചകളും പുറത്തുവരുന്നു. വർഷങ്ങളായി അധികൃതർ അവഗണിച്ച നിരവധി ക്രമക്കേടുകളാണ് ദുരന്തത്തിലേക്ക് നയിച്ചതെന്നാണ് പ്രാഥമിക അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത്.
അലിഗഞ്ച് മേഖലയിലെ ഉഷാ മേത്ത മാർഗിലുള്ള മൂന്ന് നില കെട്ടിടം ആദ്യം താമസ ആവശ്യത്തിനായാണ് അനുമതി നേടിയിരുന്നത്. എന്നാൽ പിന്നീട് പെറ്റ് ഷോപ്പ്, വെറ്ററിനറി ക്ലിനിക്, ഗെയിമിങ് സെന്റർ, ആനിമേഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ട്, ഐ.ടി. ഓഫീസ് തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായി ഇത് മാറുകയായിരുന്നു.
2014ൽ സ്വയംസാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പ്ലാൻ അടിസ്ഥാനത്തിൽ താമസ കെട്ടിടമായി അംഗീകാരം ലഭിച്ചിരുന്ന ഈ കെട്ടിടത്തിൽ പിന്നീട് അനധികൃത നിർമാണങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് ലഖ്നൗ വികസന അതോറിറ്റി (LDA) 2016ൽ പൊളിക്കൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ രണ്ട് മാസത്തിനകം ഉത്തരവ് പിൻവലിക്കപ്പെട്ടതോടെ കെട്ടിടം പ്രവർത്തനം തുടർന്നു. ഇപ്പോൾ വീണ്ടും പൊളിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകിയതോടൊപ്പം ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വീഴ്ചകളെക്കുറിച്ചും അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ദുരന്തസമയത്ത് കെട്ടിടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ഒരു പ്രവേശനപുറത്തുകടക്കൽ മാർഗം മാത്രമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അടിയന്തര പടിക്കെട്ടോ മറ്റൊരു രക്ഷാമാർഗമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. തീപിടിത്തത്തെ തുടർന്ന് പുക കെട്ടിടമാകെ വ്യാപിച്ചതോടെ നിരവധി പേർ കുടുങ്ങി. ചിലർ രക്ഷപ്പെടാൻ കെട്ടിടത്തിൽ നിന്ന് ചാടി. രക്ഷാപ്രവർത്തകർക്ക് സമീപ കെട്ടിടങ്ങളിലൂടെ മതിൽ തകർത്ത് അകത്ത് കടക്കേണ്ടിവന്നു.
അഗ്നിസുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഒന്നും കെട്ടിടത്തിൽ ഒരുക്കിയിരുന്നില്ലെന്നാണ് പോലീസ് എഫ്.ഐ.ആറിൽ പറയുന്നത്. തീപിടിത്തം നിയന്ത്രിക്കാനോ ആളുകളെ സുരക്ഷിതമായി ഒഴിപ്പിക്കാനോ ആവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ ഇല്ലാതിരുന്നതും ദുരന്തത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വർധിപ്പിച്ചു.
കെട്ടിടത്തിന്റെ ഉയരം 15 മീറ്ററിൽ താഴെയായതിനാൽ നിർബന്ധിത ഫയർ എൻ.ഒ.സി. ലഭിക്കേണ്ട വിഭാഗത്തിൽ ഇത് ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. ഇതുവഴി അഗ്നിസുരക്ഷാ പരിശോധനകളിൽ നിന്ന് കെട്ടിടം ഒഴിവാകുകയും സുരക്ഷാ വീഴ്ചകൾ കണ്ടെത്തപ്പെടാതിരിക്കുകയും ചെയ്തതായി ഉദ്യോഗസ്ഥർ സമ്മതിക്കുന്നു.
എ.സി. ഡക്ടിലുണ്ടായ തകരാറാകാം തീപിടിത്തത്തിന് കാരണമെന്നാണ് പ്രാഥമിക നിഗമനം. എന്നാൽ പുക പുറത്തേക്ക് പോകാൻ ആവശ്യമായ വെന്റിലേഷൻ സംവിധാനങ്ങളോ സ്മോക്ക് എക്സ്ട്രാക്ഷൻ സംവിധാനങ്ങളോ ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ വിഷപ്പുക കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ നിറഞ്ഞ് മരണസംഖ്യ ഉയർന്നതായി വിലയിരുത്തുന്നു.
വൈദ്യുത സംവിധാനങ്ങളിലും ഗുരുതര ക്രമക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. എ.സി. യൂണിറ്റുകളും മറ്റ് വൈദ്യുത ഉപകരണങ്ങളും സുരക്ഷാമാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കാതെയാണ് സ്ഥാപിച്ചതെന്നാണ് അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കെട്ടിട ഉടമ വിരേന്ദ്ര പ്രസാദ് ശുക്ല, പെറ്റ് ഷോപ്പ് ഉടമ രാം കൃഷ്ണ ഉപാധ്യായ്, ആനിമേഷൻ സെന്റർ നടത്തിപ്പുകാരൻ തുഷാർ കൃഷ്ണ ജയ്സ്വാൾ, സുരേഷ് കുമാർ സാഹു എന്നിവരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. മനഃപൂർവമല്ലാത്ത നരഹത്യ, മനുഷ്യജീവൻ അപകടത്തിലാക്കൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വകുപ്പുകൾ ചുമത്തിയാണ് കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
സംഭവത്തിന്റെ സമഗ്ര അന്വേഷണം നടത്താൻ ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ രണ്ട് അംഗ പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘത്തെയും (SIT) നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഴ് ദിവസത്തിനകം റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനാണ് നിർദേശം.
ഒറ്റ വാതിൽമാത്രം, അഗ്നിസുരക്ഷയില്ല, പൊളിക്കൽ ഉത്തരവ് നിലനിൽക്കെ പ്രവർത്തനം; ലഖ്നൗ ദുരന്തത്തിന് പിന്നിൽ ഗുരുതര വീഴ്ചകളുടെ നീണ്ട പട്ടിക
