ന്യൂഡൽഹി: ദേശീയഗാനമായ 'ജനഗണമന'യ്ക്ക് മുമ്പ് ഇനി ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളിൽ ആറു പദ്യങ്ങളുള്ള, 3 മിനിറ്റ് 10 സെക്കൻഡ് ദൈർഘ്യമുള്ള 'വന്ദേ മാതരം' പതിപ്പ് നിർബന്ധമാക്കി കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം. രാഷ്ട്രപതി, ഗവർണർ തുടങ്ങിയവരുടെ സാന്നിധ്യമുള്ള ചടങ്ങുകൾ, ത്രിവർണ്ണ പതാക ഉയർത്തൽ, രാഷ്ട്രപതിയുടെ രാജ്യത്തെ അഭിസംബോധനകൾക്ക് മുൻപും ശേഷവും തുടങ്ങിയ വിവിധ അവസരങ്ങളിൽ ദേശീയഗാനം/ദേശീയഗീതം ആലപിക്കുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട മാർഗനിർദേശങ്ങളാണ് 10 പേജുള്ള ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
ദേശീയഗാനവും ദേശീയഗീതവും ഒരുമിച്ച് ആലപിക്കുകയോ വാദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ആദ്യം 'വന്ദേ മാതരം' അവതരിപ്പിക്കണമെന്നു ഉത്തരവിൽ പറയുന്നു. ഔദ്യോഗിക പതിപ്പ് ആലപിക്കുകയോ വാദ്യസംഗീതമാക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ സദസ്സ് മുഴുവൻ ശ്രദ്ധയായി എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കണമെന്നും നിർദേശം. എന്നാൽ വാർത്താചിത്രം, ഡോക്യുമെന്ററി എന്നിവയുടെ ഭാഗമായി ഗാനം ഉൾപ്പെടുത്തിയാൽ പ്രേക്ഷകർ എഴുന്നേറ്റ് നിൽക്കേണ്ടതില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലായി ചടങ്ങുകൾ
ദേശീയഗീതം അവതരിപ്പിക്കേണ്ട അവസരങ്ങളെ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളാക്കി മന്ത്രാലയം വേർതിരിച്ചു:
ഒന്നാം വിഭാഗം -നിർബന്ധമായും വാദ്യസംഗീതമാക്കേണ്ട അവസരങ്ങൾ:
പൗരസമ്മാന ചടങ്ങുകൾ, ഔദ്യോഗിക സംസ്ഥാന ചടങ്ങുകളിൽ രാഷ്ട്രപതിയുടെ വരവ്പുറപ്പാട്, രാഷ്ട്രപതിയുടെ രാജ്യത്തെ അഭിസംബോധനകൾക്ക് മുൻപും ശേഷവും, സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളിൽ ഗവർണർ/ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറുടെ വരവ് /പുറപ്പെടൽ, ദേശീയ പതാക പരേഡിൽ എത്തിക്കുന്ന വേളകൾ തുടങ്ങിയവ. ബാൻഡ് വാദ്യമാക്കിയാൽ ദേശീയഗീതത്തിന് മുമ്പായി ഏഴ് പടികൾ നീളുന്ന ഡ്രം റോൾ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നും വിശദമായ മാർഗനിർദേശമുണ്ട്.
രണ്ടാം വിഭാഗം - വാദ്യത്തോടൊപ്പം കൂട്ടായ ആലാപനം:
ത്രിവർണ്ണ പതാക ഉയർത്തൽ, പരേഡുകൾ ഒഴികെയുള്ള സാംസ്കാരികചടങ്ങുകൾ, ഔദ്യോഗികമല്ലാത്ത പൊതുചടങ്ങുകളിൽ രാഷ്ട്രപതിയുടെ സാന്നിധ്യം തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിൽ കൂട്ടായ ആലാപനം ക്രമീകരിക്കണം. കോയർ സംഘം, ശബ്ദവ്യാപന സംവിധാനം, എന്നിവയ്ക്ക് പ്രത്യേക നിർദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
മൂന്നാം വിഭാഗം - ആലപിക്കാവുന്ന അവസരങ്ങൾ:
സ്കൂൾ പരിപാടികൾ ഉൾപ്പെടെ പ്രധാന്യമുള്ള മറ്റു പൊതുചടങ്ങുകളിൽ ദേശീയഗീതം ആലപിക്കാം. സ്കൂളുകളിൽ ദിവസാരംഭം സമൂഹഗാനത്തോടെ തുടങ്ങാൻ പ്രോത്സാഹനം നൽകണമെന്നും വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ദേശീയപതാകയോടും ദേശീയഗാനത്തോടും ആദരവ് വളർത്തണമെന്നും ഉത്തരവിൽ പറയുന്നു.
ചരിത്രപശ്ചാത്തലം
ബങ്കിംചന്ദ്ര ചറ്റോപാധ്യായ 1870കളിൽ സംസ്കൃതഭാഷാശൈലിയിൽ രചിച്ച 'വന്ദേ മാതരം' സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് മാതൃഭൂമിയെ വാഴ്ത്തിയ ഗീതമായി ഉയർന്നു. 1950ൽ ആദ്യ രണ്ട് പദ്യങ്ങൾ ദേശീയഗീതമായി അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. ഇതുവരെ ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളിൽ മുഴുവൻ ആറു പദ്യങ്ങളും ആലപിച്ചിരുന്നില്ല.
പാർലമെന്റിൽ കഴിഞ്ഞ വർഷം നടന്ന ദീർഘചർച്ചയ്ക്ക് പിന്നാലെയാണ് പുതിയ ഉത്തരവ്. ഗാനത്തിന്റെ ചരിത്രവും ചുരുക്കപ്പെട്ട പതിപ്പും രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയ സാഹചര്യത്തിലാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ നടപടി.
ദേശീയചിഹ്നങ്ങളോടുള്ള ആദരവും ഏകോപനവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് വ്യക്തമായ പ്രോട്ടോക്കോൾ ആവശ്യമായതിനാലാണെന്ന് കേന്ദ്രം വിശദീകരിച്ചു.
ദേശീയഗാനത്തിന് മുമ്പ് 'വന്ദേ മാതരം' നിർബന്ധമാക്കി; ആറു പദ്യങ്ങൾ, 3.10 മിനിറ്റ് പതിപ്പിന് കേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രോട്ടോക്കോൾ
